CellariusHoroscope
NLNederlands

Japanse astrologie

Sukuyō: jouw geboortehuis

Sukuyō (宿曜) is de Japanse traditie van de 27 maanhuizen, gebaseerd op een boeddhistisch handboek over astrologie uit het China van de Tang. Deze rekenhulp vindt je geboortehuis (本命宿, honmyōshuku) met de regel van die tekst, vanuit je verjaardag in de oude Japanse maankalender. Ernaast zie je waar de Maan echt stond, en daaronder wat zeker is en wat niet.

Je verjaardag

De regel heeft alleen de datum nodig. Met een tijd en een tijdzone laten we ook zien waar de Maan op dat moment echt stond.

Wat Sukuyō is

Het Sukuyōkyō (宿曜經), de 'soetra van de huizen en de hemellichten', is een boeddhistisch handboek over astrologie in twee rollen, nummer 1299 in de Taishō-canon. Volgens het colofon is de versie van Amoghavajra uit 759; Yang Jingfeng bewerkte die versie in 764. Of het een vertaling van een Indiase tekst is of een handboek dat in China werd samengesteld uit Indiaas materiaal dat Amoghavajra onderwees, is onder kenners omstreden.

De monnik Kūkai kwam in 806 terug in Japan met een exemplaar van de tekst; het staat in zijn lijst van meegebrachte teksten. In de Heian-tijd bouwden boeddhistische astrologen (sukuyōshi) er een praktijk op: Sukuyōdō. Moderne Japanse boeken en rekenhulpen gebruiken meestal een eenvoudige vorm: het huis van je verjaardag in de oude maankalender. Deze rekenhulp doet hetzelfde, met de regel van de tekst zelf.

De regel van de tekst

De tekst noemt elke maanmaand naar het huis van de 15e dag, de nacht van de volle maan: de eerste maand is de maand van 翼, de tweede de maand van 角, enzovoort. Voor elke andere dag tel je terug vanaf de 15e (dag 1 tot en met 14) of vooruit (dag 16 tot en met 30), één huis per dag.

De tekst geeft zelf een voorbeeld: iemand die op de 17e dag van de tweede maand is geboren. De 15e hoort bij 角, dus de 17e ligt twee huizen verder: 氐. Deze rekenhulp volgt precies die regel. Voor de eerste dag van elke maand geeft hij dezelfde huizen als moderne Japanse rekenhulpen.

De oude Japanse kalender

De regel heeft je verjaardag in de oude Japanse maankalender nodig (旧暦, kyūreki). Die rekenen we zelf uit voor 1900 tot en met 2100: een maand begint op de dag van de nieuwe maan in Japanse tijd, en de maand met de winterzonnewende is de elfde. Omdat het in Tokio een uur eerder middernacht is dan in Peking, begint een Japanse maand soms een dag later dan de Chinese. We hebben onze kalender getoetst aan de officiële almanakgegevens (暦要項) van het Nationaal Astronomisch Observatorium van Japan voor 2004 tot en met 2027: alle 297 nieuwe manen en 288 hoofdtermen vallen op dezelfde dag, en alle 284 maanden beginnen op dezelfde dag, ook acht schrikkelmaanden.

Ongeveer eens in de drie jaar is er een schrikkelmaand. Het Sukuyōkyō noemt schrikkelmaanden nergens. In de moderne Japanse praktijk telt een schrikkelmaand als de gewone maand met hetzelfde nummer, en zo doen wij het ook.

De 27 huizen

De Chinese traditie kent 28 maanhuizen; het Sukuyōkyō telt er 27, te beginnen met 昴, de Plejaden. De tekst zegt waarom: China gebruikt 28 huizen, maar het westelijke land, India, laat het huis 牛 weg. In de tabel staat elk huis met de lezing, het Chinese huis met dezelfde naam en de Indiase nakṣatra.

Nr.HuisLezingChineesNakṣatra
1昴宿bōshukuMǎoKṛttikā
2畢宿hisshukuBìRohiṇī
3觜宿shishukuZīMṛgaśiras
4參宿sanshuku / shinshukuShēnĀrdrā
5井宿seishukuJǐngPunarvasu
6鬼宿kishuku (geesten)GuǐPuṣya
7柳宿ryūshukuLiǔĀśleṣā
8星宿seishukuXīngMaghā
9張宿chōshukuZhāngPūrva Phalgunī
10翼宿yokushukuYìUttara Phalgunī
11軫宿shinshukuZhěnHasta
12角宿kakushukuJiǎoCitrā
13亢宿kōshukuKàngSvātī
14氐宿teishukuDīViśākhā
15房宿bōshukuFángAnurādhā
16心宿shinshukuXīnJyeṣṭhā
17尾宿bishukuWěiMūla
18箕宿kishuku (wan)JīPūrva Āṣāḍhā
19斗宿toshukuDǒuUttara Āṣāḍhā
20女宿joshukuNǚŚravaṇa
21虛宿kyoshukuXūDhaniṣṭhā
22危宿kishuku (dak)WēiŚatabhiṣaj
23室宿shisshukuShìPūrva Bhādrapadā
24壁宿hekishukuBìUttara Bhādrapadā
25奎宿keishukuKuíRevatī
26婁宿rōshukuLóuAśvinī
27胃宿ishukuWèiBharaṇī

De regel en de werkelijke Maan

De regel volgt de kalender, niet de hemel. Daarover was al in het Japan van de Heian-tijd onenigheid. De monnik Hōzō koos het huis waarin de Maan op het uur van de geboorte echt stond; Kamo no Yasunori, hoofd van het Bureau voor Yin en Yang, koos het huis dat de almanak aan die dag gaf. Voor keizer Murakami, geboren op de tweede dag van de zesde maand van 926, haalde Yasunori Āśleṣā, het huis 柳, uit de tabel van het Sukuyōkyō. De regel van deze rekenhulp geeft hetzelfde huis. Een latere verzameling rituele teksten, de Gyōrinshō, beschrijft de onenigheid en volgt Hōzō voor het geboortehuis.

Volgens Kotyk maakte de tabel van het Sukuyōkyō het mogelijk de Indiase kalender te gebruiken zonder te rekenen, met als gevolg dat de Maan alleen in naam in het toegewezen huis staat. Voor de vergelijking gebruiken we de stand van de Maan in de 27 gelijke nakṣatra van de Indiase sterrenkunde (Lahiri), dezelfde berekening als in onze nakṣatra-rekenhulp. Dat is een moderne keuze, niet de methode van de astrologen uit de Heian-tijd. In onze eigen berekening voor 1950 tot en met 2049 geven de regel en de werkelijke Maan maar op ongeveer 3 van de 100 dagen hetzelfde huis. Meestal staat de werkelijke Maan twee of drie huizen vóór het huis dat de regel geeft.

Wat we niet weten

  • Of onze kalender ook vóór 2004 en na 2027 klopt met gepubliceerde tabellen: we hebben hem alleen voor 2004 tot en met 2027 met de officiële gegevens vergeleken.
  • Of elke Japanse kalender de aanbeveling voor 2033 en 2034 zal volgen. Het Nationaal Astronomisch Observatorium van Japan beslist daar niet over; datums van 25 augustus 2033 tot en met 19 maart 2034 krijgen een opmerking.
  • In welk jaar Hōzō en Kamo no Yasunori van mening verschilden. De Gyōrinshō noemt geen jaar; een recente studie geeft 961, andere bronnen 963.
  • Of 參 als sanshuku of als shinshuku wordt gelezen: beide lezingen komen voor.
  • Waarom de werkelijke Maan meestal twee of drie huizen vóór het huis staat dat de regel geeft. Kotyk legt uit dat de tabel de Maan niet volgt, maar de grootte van het verschil is onze eigen meting, en we hebben geen bron die die verklaart.
  • Of het Sukuyōkyō een vertaling van een Indiase tekst is of een handboek dat in China is samengesteld.

Bronnen

  • Sukuyōkyō, Taishō deel 21, nr. 1299 (CBETA): het colofon (759, 764), de 27 huizen zonder het huis van de Os (blz. 394c), de huizen van de 15e dag (blz. 394c), de telregel en het voorbeeld (blz. 394c–395b). rol 1 · rol 2
  • Jeffrey Kotyk, 'Chinese Lunar Stations and Indian Nakṣatras in the Sui and Tang Periods', Religions 14 (2023), 1276: de 27 huizen en hun nakṣatra. mdpi.com
  • Jeffrey Kotyk, 'Japanese Buddhist Astrology and Astral Magic: Mikkyō and Sukuyōdō', Japanese Journal of Religious Studies 45/1 (2018), 37–86: Kūkai en 806 (blz. 42), de onenigheid tussen Hōzō en Kamo no Yasunori en de tabel (blz. 56–57). doi.org
  • Gyōrinshō, Taishō deel 76, nr. 2409, blz. 458c (SAT): de onenigheid tussen Hōzō en Kamo no Yasunori. 21dzk.l.u-tokyo.ac.jp
  • Chenxue Liang, 'The Zokushōsai Ritual: Chinese Origins and Its Development in Japanese Onmyōdō Practices', Religions 16 (2025), 1555: het jaar 961. mdpi.com
  • Japanse Wikipedia, 'Nijūhasshuku' (de 28 huizen): de lezingen. ja.wikipedia.org
  • digtools, 'Sukuyō-astrologie: berekening van de 27 huizen': de moderne regel voor schrikkelmaanden. tools.digrart.jp
  • OpenFate-wiki, 'Rekenwijze van Sukuyō': de moderne tabel voor de eerste dag van elke maand. wiki.openfate.ai
  • Nationaal Astronomisch Observatorium van Japan, Rekiyōkō (nieuwe manen en zonnetermen in Japanse tijd), 2004–2027: de toets van onze kalender. eco.mtk.nao.ac.jp
  • Nationaal Astronomisch Observatorium van Japan, Koyomi Wiki, 'Het probleem van de oude kalender in 2033', met de aanbeveling van de Japan Calendar Culture Promotion Association (standpunt uit 2015); de eigen pagina van de vereniging. eco.mtk.nao.ac.jp · rekibunkyo.or.jp