
Hoornsche Almanak op het Jaer 2027
Na den nieuwen en ouden stijl, nevens de dagelijkse uren van der Maans op- en ondergang, berekend voor de stad Hoorn
Van 1654 tot 1803 rekenden Dirck Rembrantsz van Nierop en zijn erfgenamen de uren van de maan en de getijden uit voor Nederlandse almanakken; vanaf 1709 gebeurde dat in Hoorn. Deze almanak volgt de almanak voor 1700, die Pieter Rembrantsz van Nierop berekende en die compleet bewaard is in de Koninklijke Bibliotheek. Alles is opnieuw berekend, voor Hoorn en voor het jaar 2027.
Een toeval: 1 januari valt in 2027 op een vrijdag, net als in 1700. Geen van beide jaren is een schrikkeljaar, dus vallen de weekdagen het hele jaar op dezelfde data en hebben beide jaren dezelfde zondagsletter, C.
De tijden staan in Nederlandse tijd, in de zomer met zomertijd. De almanak van 1700 rekende in ware zonnetijd voor Amsterdam.
Tot verklaringe van deze almanak
- Zondagsletter
- C
- Septuagesima
- 24 januari
- Aswoensdag
- 10 februari
- Pasen
- 28 maart
- Hemelvaart
- 6 mei
- Pinksteren
- 16 mei
- Eerste advent
- 28 november
- Pasen (oude stijl)
- 2 mei

De oude stijl is de kalender van Julius Caesar, de juliaanse kalender, die in 2027 dertien dagen achterloopt op onze kalender. De almanak van 1700 zette beide stijlen naast elkaar; een deel van de orthodoxe kerken volgt de oude stijl nog.
Jaren na:
- 373 · Van Nierops eerste almanaktafels (1654)
- 367 · de Harmonia Macrocosmica van Andreas Cellarius (1660)
Bij elke maand staat een kaartje van de hemel boven Hoorn op de 15e, op het eerste hele uur nadat het donker is (de zon staat dan 12° onder de horizon). Het midden is recht boven je, de rand is de horizon; noorden boven, oosten links, zoals je de hemel ziet als je op je rug ligt. Sterren tot ongeveer magnitude 4,5. De gebeurtenissen ernaast komen uit onze hemelkalender, berekend voor Hoorn; tijden in Nederlandse tijd.
De officiële feestdagen van 2027
- Nieuwjaarsdag: vrijdag 1 januari
- Goede Vrijdag: vrijdag 26 maart
- Eerste paasdag: zondag 28 maart
- Tweede paasdag: maandag 29 maart
- Koningsdag: dinsdag 27 april
- Bevrijdingsdag: woensdag 5 mei
- Hemelvaartsdag: donderdag 6 mei
- Eerste pinksterdag: zondag 16 mei
- Tweede pinksterdag: maandag 17 mei
- Eerste kerstdag: zaterdag 25 december
- Tweede kerstdag: zondag 26 december
Bron: de Rijksoverheid. De Algemene termijnenwet (artikel 3) noemt welke dagen algemeen erkende feestdagen zijn.
Van de verduisteringen en de vier jaargetijden
- 6 februari: een ringvormige zonsverduistering, niet te zien in Hoorn.
- 21 februari: een halfschaduwverduistering van de maan, met het midden om 00.12. De maan staat dan boven Hoorn, maar bij een halfschaduwverduistering wordt ze maar een beetje donkerder.
- 18 juli: een halfschaduwverduistering van de maan, niet te zien in Hoorn (de maan staat dan onder de horizon).
- 2 augustus: een totale zonsverduistering. In Hoorn is ze gedeeltelijk te zien; om 11.05 is 37 procent van de zon bedekt.
- 17 augustus: een halfschaduwverduistering van de maan, niet te zien in Hoorn (de maan staat dan onder de horizon).
- De lente begint op 20 maart om 21.24.
- De zomer begint op 21 juni om 16.10.
- De herfst begint op 23 september om 08.01.
- De winter begint op 22 december om 03.42.
Het teken van de maan om 12.00 uur, zoals de almanak van 1700 het gaf. Het is het astrologische teken van de dierenriem, niet het sterrenbeeld waar de maan aan de hemel echt voor staat; die twee liggen nu bijna een heel teken uit elkaar. Een streepje betekent dat het verschijnsel die dag niet voorkomt: de maan komt elke dag ongeveer 50 minuten later op en gaat later onder, en slaat zo af en toe een dag over.
Bij elke maand staat de oude Nederlandse naam, met wat de woordenboeken erover zeggen (Etymologiebank). De almanak van 1700 gebruikte zelf juist de Latijnse namen, zoals op de houtsneden te lezen is: January, Februarius, Augustus.
Bij elke maand staat een blokje uit dezelfde berekening als onze Chinese almanak. Een Chinese maand begint op de dag van de nieuwe maan in Beijing-tijd (UTC+8), de tijd van de Chinese kalender; die datum staat erbij. De zonnetermijnen staan in Nederlandse tijd; in Beijing kan het al de volgende dag zijn. Tussen haakjes staat de naam zoals Olfert Dapper hem in 1670 in het Nederlands drukte, in zijn boek over het gezantschap van de VOC naar China (blz. 499).
Januari heeft XXXI dagen.

Zo stond het in de almanak voor 1700 bij de volle maan van 5 januari: “Kout weer. Bucking goet.” Bucking is bokking, gerookte haring. Weervoorspellingen geven wij niet.
Aan de hemel boven Hoorn
- 3 januari, 18.56: Venus op grootste westelijke elongatie
- 4 januari, 04.53: Meteorenregen: Quadrantiden
- 22 januari, 13.17: Supermaan
Zichtbare planeten deze maand
- Venus: 's ochtends laag in het zuidoosten
- Mars: 's ochtends in het zuidwesten
- Jupiter: 's ochtends in het westen
- Saturnus: 's avonds in het zuidwesten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
De Stier: zoek de oranjerode ster Aldebaran in een V van sterren; iets verder ligt het Zevengesternte, een klein wolkje van sterren. Op 15 januari om 19.00 uur staat het in het zuidoosten.
Maanstanden: nieuwe maan 7 januari, eerste kwartier 15 januari, volle maan 22 januari, laatste kwartier 29 januari.
Vroeger
- Driekoningen, in heel Holland: wie in het koningsbrood de boon vond, was die avond koning (ter Gouw). (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 175)
- Koppermaandag, de maandag na Driekoningen (in 2027 maandag 11 januari), was in 1871 vooral het feest van de boekdrukkers en letterzetters: zij boden dan als nieuwjaarsgeschenk een proef van hun kunst aan, de kopperwens. Volgens ter Gouw was het vroeger een feest “voor alle man”; kopperen betekende smullen, drinken en pretmaken. (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 120–125)


| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vr 1 aNieuwjaarsdag | 19 dec | 08.51 | 16.35 | 02.43 | 12.12 | 07.34 | Schorpioen |
| za 2 b | 20 | 08.51 | 16.36 | 04.01 | 12.29 | 08.20 | Schorpioen |
| zo 3 c | 21 | 08.50 | 16.37 | 05.17 | 12.50 | 09.07 | Schorpioen |
| ma 4 d | 22 | 08.50 | 16.38 | 06.29 | 13.20 | 09.57 | Boogschutter |
| di 5 e | 23 | 08.50 | 16.40 | 07.33 | 14.01 | 10.48 | Boogschutter |
| wo 6 f | 24 | 08.49 | 16.41 | 08.25 | 14.55 | 11.39 | Steenbok |
| do 7 gKerstmis (oude stijl) | 25 | 08.49 | 16.42 | 09.05 | 16.00 | 12.30 | Steenbok |
| Nieuwe maan donderdag 7 januari, om 21.25. | |||||||
| vr 8 a | 26 | 08.48 | 16.44 | 09.33 | 17.11 | 13.18 | Steenbok |
| za 9 b | 27 | 08.48 | 16.45 | 09.53 | 18.25 | 14.04 | Waterman |
| zo 10 c | 28 | 08.47 | 16.46 | 10.09 | 19.39 | 14.48 | Waterman |
| ma 11 d | 29 | 08.47 | 16.48 | 10.21 | 20.53 | 15.30 | Vissen |
| di 12 e | 30 | 08.46 | 16.49 | 10.31 | 22.06 | 16.11 | Vissen |
| wo 13 f | 31 | 08.45 | 16.51 | 10.41 | 23.20 | 16.52 | Vissen |
| do 14 gNieuwjaar (oude stijl) | 1 jan | 08.44 | 16.53 | 10.52 | — | 17.35 | Ram |
| vr 15 a | 2 | 08.43 | 16.54 | 11.03 | 00.37 | 18.20 | Ram |
| Eerste kwartier vrijdag 15 januari, om 21.35. | |||||||
| za 16 b | 3 | 08.43 | 16.56 | 11.18 | 01.57 | 19.09 | Stier |
| zo 17 c | 4 | 08.42 | 16.57 | 11.39 | 03.23 | 20.04 | Stier |
| ma 18 d | 5 | 08.41 | 16.59 | 12.09 | 04.50 | 21.04 | Tweelingen |
| di 19 e | 6 | 08.40 | 17.01 | 12.55 | 06.14 | 22.09 | Tweelingen |
| wo 20 f | 7 | 08.38 | 17.02 | 14.02 | 07.24 | 23.15 | Kreeft |
| De zon gaat in de Waterman op 20 januari om 08.30. | |||||||
| do 21 g | 8 | 08.37 | 17.04 | 15.29 | 08.15 | — | Kreeft |
| vr 22 a | 9 | 08.36 | 17.06 | 17.06 | 08.49 | 00.20 | Leeuw |
| Volle maan vrijdag 22 januari, om 13.17. | |||||||
| za 23 b | 10 | 08.35 | 17.08 | 18.42 | 09.12 | 01.21 | Leeuw |
| zo 24 c | 11 | 08.34 | 17.10 | 20.14 | 09.28 | 02.17 | Maagd |
| ma 25 d | 12 | 08.32 | 17.11 | 21.41 | 09.42 | 03.08 | Maagd |
| di 26 e | 13 | 08.31 | 17.13 | 23.04 | 09.54 | 03.56 | Maagd |
| wo 27 f | 14 | 08.29 | 17.15 | — | 10.05 | 04.43 | Weegschaal |
| do 28 g | 15 | 08.28 | 17.17 | 00.26 | 10.18 | 05.29 | Weegschaal |
| vr 29 a | 16 | 08.26 | 17.19 | 01.46 | 10.34 | 06.15 | Schorpioen |
| Laatste kwartier vrijdag 29 januari, om 11.56. | |||||||
| za 30 b | 17 | 08.25 | 17.21 | 03.04 | 10.54 | 07.03 | Schorpioen |
| zo 31 c | 18 | 08.23 | 17.23 | 04.19 | 11.20 | 07.53 | Boogschutter |
Februari heeft XXVIII dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
- 21 februari: halfschaduwverduistering van de maan, het midden om 00.12.
- 3 februari, 07.20: Mercurius op grootste oostelijke elongatie
- 11 februari, 01.17: Jupiter in oppositie
- 19 februari, 16.44: Mars in oppositie
- 21 februari, 00.24: Supermaan
Zichtbare planeten deze maand
- Mars: de hele nacht; 's avonds in het oosten
- Jupiter: de hele nacht; 's avonds in het oosten
- Saturnus: 's avonds in het westen
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
Orion: drie sterren op een rij vormen de gordel; erboven staat de rode Betelgeuze, eronder de blauwwitte Rigel. Op 15 februari om 20.00 uur staat het in het zuiden.
Maanstanden: nieuwe maan 6 februari, eerste kwartier 14 februari, volle maan 21 februari, laatste kwartier 28 februari.
Vroeger
- Overal waar plassen en vaarten waren, ging oud en jong op de schaats; bij strenge vorst was het op het IJ, de Amstel en de Maas ‘kermis op ’t ijs’ (ter Gouw). (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 81–82)

| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ma 1 d | 19 jan | 08.22 | 17.24 | 05.26 | 11.58 | 08.43 | Boogschutter |
| di 2 e | 20 | 08.20 | 17.26 | 06.23 | 12.47 | 09.35 | Boogschutter |
| wo 3 f | 21 | 08.19 | 17.28 | 07.06 | 13.49 | 10.25 | Steenbok |
| do 4 g | 22 | 08.17 | 17.30 | 07.37 | 14.59 | 11.14 | Steenbok |
| vr 5 a | 23 | 08.15 | 17.32 | 08.00 | 16.13 | 12.01 | Waterman |
| za 6 b | 24 | 08.13 | 17.34 | 08.16 | 17.27 | 12.46 | Waterman |
| Nieuwe maan zaterdag 6 februari, om 16.56. | |||||||
| 6 februari: een ringvormige zonsverduistering, niet te zien in Hoorn. | |||||||
| zo 7 c | 25 | 08.12 | 17.36 | 08.29 | 18.42 | 13.29 | Waterman |
| ma 8 d | 26 | 08.10 | 17.38 | 08.41 | 19.56 | 14.11 | Vissen |
| di 9 e | 27 | 08.08 | 17.40 | 08.51 | 21.10 | 14.52 | Vissen |
| wo 10 f | 28 | 08.06 | 17.42 | 09.01 | 22.26 | 15.34 | Ram |
| do 11 g | 29 | 08.04 | 17.44 | 09.12 | 23.44 | 16.18 | Ram |
| vr 12 a | 30 | 08.02 | 17.45 | 09.25 | — | 17.05 | Stier |
| za 13 b | 31 | 08.00 | 17.47 | 09.43 | 01.06 | 17.56 | Stier |
| zo 14 c | 1 feb | 07.58 | 17.49 | 10.08 | 02.31 | 18.52 | Stier |
| Eerste kwartier zondag 14 februari, om 08.59. | |||||||
| ma 15 d | 2 | 07.56 | 17.51 | 10.45 | 03.54 | 19.53 | Tweelingen |
| di 16 e | 3 | 07.54 | 17.53 | 11.41 | 05.08 | 20.56 | Tweelingen |
| wo 17 f | 4 | 07.52 | 17.55 | 12.57 | 06.06 | 22.00 | Kreeft |
| do 18 g | 5 | 07.50 | 17.57 | 14.27 | 06.45 | 23.02 | Kreeft |
| De zon gaat in de Vissen op 18 februari om 22.33. | |||||||
| vr 19 a | 6 | 07.48 | 17.59 | 16.02 | 07.12 | 23.59 | Leeuw |
| za 20 b | 7 | 07.46 | 18.01 | 17.36 | 07.32 | — | Leeuw |
| zo 21 c | 8 | 07.44 | 18.03 | 19.07 | 07.46 | 00.52 | Maagd |
| Volle maan zondag 21 februari, om 00.24. | |||||||
| 21 februari: een halfschaduwverduistering van de maan, met het midden om 00.12. De maan staat dan boven Hoorn, maar bij een halfschaduwverduistering wordt ze maar een beetje donkerder. | |||||||
| ma 22 d | 9 | 07.42 | 18.04 | 20.33 | 07.59 | 01.43 | Maagd |
| di 23 e | 10 | 07.40 | 18.06 | 21.58 | 08.11 | 02.31 | Weegschaal |
| wo 24 f | 11 | 07.38 | 18.08 | 23.21 | 08.24 | 03.18 | Weegschaal |
| do 25 g | 12 | 07.35 | 18.10 | — | 08.38 | 04.06 | Schorpioen |
| vr 26 a | 13 | 07.33 | 18.12 | 00.43 | 08.57 | 04.55 | Schorpioen |
| za 27 b | 14 | 07.31 | 18.14 | 02.02 | 09.21 | 05.45 | Boogschutter |
| zo 28 c | 15 | 07.29 | 18.16 | 03.14 | 09.55 | 06.36 | Boogschutter |
| Laatste kwartier zondag 28 februari, om 06.17. | |||||||
Maart heeft XXXI dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
- 17 maart, 07.56: Mercurius op grootste westelijke elongatie
Zichtbare planeten deze maand
- Mars: de hele nacht; 's avonds in het zuidoosten
- Jupiter: 's avonds in het zuidoosten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
De Tweelingen: twee heldere sterren dicht naast elkaar, Castor en Pollux. Op 15 maart om 20.00 uur staat het hoog in het zuidoosten.
Maanstanden: nieuwe maan 8 maart, eerste kwartier 15 maart, volle maan 22 maart, laatste kwartier 30 maart.
Vroeger
- Hoorn had al vroeg een jaarmarkt op de dag vóór Palmzondag; in 2027 zou dat zaterdag 20 maart zijn (Velius). (Velius, Chronyk van Hoorn (1740), blz. 64)
- Aan het eind van de 14e eeuw had Hoorn al twee jaarmarkten, rond Palmpasen en vóór Pinksteren. In 1629 werd de Palmmarkt op een week gesteld. (Kermis Hoorn, historie)
| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ma 1 d | 16 feb | 07.27 | 18.18 | 04.15 | 10.40 | 07.28 | Boogschutter |
| di 2 e | 17 | 07.24 | 18.19 | 05.04 | 11.38 | 08.19 | Steenbok |
| wo 3 f | 18 | 07.22 | 18.21 | 05.39 | 12.45 | 09.09 | Steenbok |
| do 4 g | 19 | 07.20 | 18.23 | 06.04 | 13.58 | 09.57 | Steenbok |
| vr 5 a | 20 | 07.18 | 18.25 | 06.23 | 15.12 | 10.42 | Waterman |
| za 6 b | 21 | 07.15 | 18.27 | 06.37 | 16.27 | 11.26 | Waterman |
| zo 7 c | 22 | 07.13 | 18.29 | 06.49 | 17.42 | 12.09 | Vissen |
| ma 8 d | 23 | 07.11 | 18.30 | 07.00 | 18.57 | 12.50 | Vissen |
| Nieuwe maan maandag 8 maart, om 10.30. | |||||||
| di 9 e | 24 | 07.08 | 18.32 | 07.10 | 20.13 | 13.33 | Ram |
| wo 10 f | 25 | 07.06 | 18.34 | 07.21 | 21.32 | 14.17 | Ram |
| do 11 g | 26 | 07.04 | 18.36 | 07.34 | 22.53 | 15.03 | Ram |
| vr 12 a | 27 | 07.01 | 18.38 | 07.50 | — | 15.53 | Stier |
| za 13 b | 28 | 06.59 | 18.39 | 08.13 | 00.18 | 16.48 | Stier |
| zo 14 c | 1 mrt | 06.57 | 18.41 | 08.45 | 01.41 | 17.46 | Tweelingen |
| ma 15 d | 2 | 06.54 | 18.43 | 09.33 | 02.58 | 18.47 | Tweelingen |
| Eerste kwartier maandag 15 maart, om 17.25. | |||||||
| di 16 e | 3 | 06.52 | 18.45 | 10.40 | 03.59 | 19.49 | Kreeft |
| wo 17 f | 4 | 06.50 | 18.47 | 12.03 | 04.44 | 20.49 | Kreeft |
| do 18 g | 5 | 06.47 | 18.48 | 13.34 | 05.14 | 21.46 | Leeuw |
| vr 19 a | 6 | 06.45 | 18.50 | 15.06 | 05.35 | 22.40 | Leeuw |
| za 20 b | 7 | 06.43 | 18.52 | 16.35 | 05.52 | 23.30 | Maagd |
| De zon gaat in de Ram op 20 maart om 21.24. | |||||||
| zo 21 c | 8 | 06.40 | 18.54 | 18.02 | 06.05 | — | Maagd |
| ma 22 d | 9 | 06.38 | 18.56 | 19.27 | 06.17 | 00.19 | Weegschaal |
| Volle maan maandag 22 maart, om 11.44. | |||||||
| di 23 e | 10 | 06.36 | 18.57 | 20.52 | 06.30 | 01.06 | Weegschaal |
| wo 24 f | 11 | 06.33 | 18.59 | 22.15 | 06.43 | 01.54 | Weegschaal |
| do 25 g | 12 | 06.31 | 19.01 | 23.37 | 07.00 | 02.44 | Schorpioen |
| vr 26 aGoede Vrijdag | 13 | 06.28 | 19.03 | — | 07.22 | 03.34 | Schorpioen |
| za 27 b | 14 | 06.26 | 19.04 | 00.54 | 07.52 | 04.26 | Boogschutter |
| zo 28 cEerste paasdag | 15 | 07.24 | 20.06 | 03.02 | 09.33 | 06.18 | Boogschutter |
| ma 29 dTweede paasdag | 16 | 07.21 | 20.08 | 03.56 | 10.26 | 07.11 | Steenbok |
| di 30 e | 17 | 07.19 | 20.10 | 04.37 | 11.31 | 08.01 | Steenbok |
| Laatste kwartier dinsdag 30 maart, om 02.54. | |||||||
| wo 31 f | 18 | 07.17 | 20.11 | 05.06 | 12.41 | 08.50 | Steenbok |
April heeft XXX dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
Geen opvallende gebeurtenis in onze hemelkalender; het kaartje laat zien wat er te zien is.
Zichtbare planeten deze maand
- Mars: 's avonds hoog in het zuidwesten
- Jupiter: 's avonds hoog in het zuidwesten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
De Leeuw: een achterstevoren vraagteken van sterren, de sikkel, met onderaan de heldere Regulus. Op 15 april om 23.00 uur staat het hoog in het zuiden.
Maanstanden: nieuwe maan 7 april, eerste kwartier 14 april, volle maan 21 april, laatste kwartier 28 april.
| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| do 1 g | 19 mrt | 07.14 | 20.13 | 05.27 | 13.55 | 09.36 | Waterman |
| vr 2 a | 20 | 07.12 | 20.15 | 05.43 | 15.10 | 10.21 | Waterman |
| za 3 b | 21 | 07.10 | 20.17 | 05.56 | 16.24 | 11.03 | Vissen |
| zo 4 c | 22 | 07.07 | 20.18 | 06.07 | 17.39 | 11.45 | Vissen |
| ma 5 d | 23 | 07.05 | 20.20 | 06.18 | 18.55 | 12.28 | Vissen |
| di 6 e | 24 | 07.03 | 20.22 | 06.29 | 20.13 | 13.12 | Ram |
| wo 7 f | 25 | 07.00 | 20.24 | 06.41 | 21.35 | 13.58 | Ram |
| Nieuwe maan woensdag 7 april, om 01.51. | |||||||
| do 8 g | 26 | 06.58 | 20.25 | 06.57 | 23.00 | 14.48 | Stier |
| vr 9 a | 27 | 06.56 | 20.27 | 07.18 | — | 15.42 | Stier |
| za 10 b | 28 | 06.53 | 20.29 | 07.48 | 00.26 | 16.40 | Tweelingen |
| zo 11 c | 29 | 06.51 | 20.31 | 08.31 | 01.47 | 17.41 | Tweelingen |
| ma 12 d | 30 | 06.49 | 20.33 | 09.33 | 02.54 | 18.43 | Kreeft |
| di 13 e | 31 | 06.47 | 20.34 | 10.51 | 03.43 | 19.44 | Kreeft |
| wo 14 f | 1 apr | 06.44 | 20.36 | 12.19 | 04.17 | 20.41 | Leeuw |
| Eerste kwartier woensdag 14 april, om 00.57. | |||||||
| do 15 g | 2 | 06.42 | 20.38 | 13.48 | 04.40 | 21.34 | Leeuw |
| vr 16 a | 3 | 06.40 | 20.40 | 15.15 | 04.58 | 22.24 | Leeuw |
| za 17 b | 4 | 06.38 | 20.41 | 16.40 | 05.12 | 23.11 | Maagd |
| zo 18 c | 5 | 06.35 | 20.43 | 18.04 | 05.24 | 23.58 | Maagd |
| ma 19 d | 6 | 06.33 | 20.45 | 19.27 | 05.36 | — | Weegschaal |
| di 20 e | 7 | 06.31 | 20.47 | 20.50 | 05.49 | 00.45 | Weegschaal |
| De zon gaat in de Stier op 20 april om 09.17. | |||||||
| wo 21 f | 8 | 06.29 | 20.48 | 22.12 | 06.05 | 01.33 | Schorpioen |
| Volle maan woensdag 21 april, om 00.27. | |||||||
| do 22 g | 9 | 06.27 | 20.50 | 23.32 | 06.25 | 02.23 | Schorpioen |
| vr 23 a | 10 | 06.25 | 20.52 | — | 06.51 | 03.15 | Boogschutter |
| za 24 b | 11 | 06.22 | 20.54 | 00.44 | 07.28 | 04.08 | Boogschutter |
| zo 25 c | 12 | 06.20 | 20.55 | 01.45 | 08.17 | 05.01 | Boogschutter |
| ma 26 d | 13 | 06.18 | 20.57 | 02.32 | 09.17 | 05.53 | Steenbok |
| di 27 eKoningsdag | 14 | 06.16 | 20.59 | 03.05 | 10.26 | 06.42 | Steenbok |
| wo 28 f | 15 | 06.14 | 21.01 | 03.30 | 11.38 | 07.30 | Waterman |
| Laatste kwartier woensdag 28 april, om 22.18. | |||||||
| do 29 g | 16 | 06.12 | 21.02 | 03.48 | 12.52 | 08.14 | Waterman |
| vr 30 a | 17 | 06.10 | 21.04 | 04.02 | 14.05 | 08.57 | Waterman |
Mei heeft XXXI dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
- 7 mei, 20.40: Samenstand van Venus en Saturnus
- 28 mei, 12.01: Mercurius op grootste oostelijke elongatie
Zichtbare planeten deze maand
- Mars: 's avonds in het westen
- Jupiter: 's avonds in het westen
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
Arcturus: volg de boog van de steel van de Steelpan in de Grote Beer verder tot je bij een heldere oranje ster komt. Op 16 mei om 00.00 uur staat het hoog in het zuiden.
Maanstanden: nieuwe maan 6 mei, eerste kwartier 13 mei, volle maan 20 mei, laatste kwartier 28 mei.
Vroeger
- De tweede oude jaarmarkt van Hoorn was op de avond vóór Pinksteren; ze bestond al aan het eind van de 14e eeuw. Volgens Centen bestond ze in 1572 nog en raakte ze daarna langzaam in onbruik (Velius, aantekening 89). (Velius, Chronyk van Hoorn (1740), blz. 64)
- De historiepagina van Kermis Hoorn vertelt het anders dan Centen: in 1629 duurde de Pinkstermarkt nog maar één dag, in 1665 werd ze voor het laatst gehouden en in 1666 schafte de burgemeester haar af. Over het einde verschillen de bronnen dus. (Kermis Hoorn, historie)
- Op Hemelvaartsdag ging men in Holland bij het krieken van de dag naar buiten: “hemelvaren”; in Overijssel heette dat dauwtreden. Rond 1830 was het volgens ter Gouw nog in volle gang. Dauwtrappen zeiden de Hollanders ook, maar dan voor elk vroeg uitgaan, niet alleen op Hemelvaartsdag. (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 219–220)
- Luilak, de zaterdag vóór Pinksteren (in 2027 zaterdag 15 mei): wie het langst sliep, was de luilak, en de jongens maakten de buurt voor dag en dauw met lawaai wakker. In 1871 kende “schier 't heele land” het feest. (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 221–223)
| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| za 1 b | 18 apr | 06.08 | 21.06 | 04.14 | 15.19 | 09.39 | Vissen |
| zo 2 cPasen (oude stijl) | 19 | 06.06 | 21.07 | 04.24 | 16.33 | 10.21 | Vissen |
| ma 3 d | 20 | 06.04 | 21.09 | 04.35 | 17.50 | 11.04 | Ram |
| di 4 e | 21 | 06.02 | 21.11 | 04.47 | 19.11 | 11.49 | Ram |
| wo 5 fBevrijdingsdag | 22 | 06.01 | 21.13 | 05.02 | 20.35 | 12.38 | Stier |
| do 6 gHemelvaartsdag | 23 | 05.59 | 21.14 | 05.21 | 22.03 | 13.31 | Stier |
| Nieuwe maan donderdag 6 mei, om 12.59. | |||||||
| vr 7 a | 24 | 05.57 | 21.16 | 05.47 | 23.28 | 14.29 | Stier |
| za 8 b | 25 | 05.55 | 21.18 | 06.27 | — | 15.31 | Tweelingen |
| zo 9 c | 26 | 05.53 | 21.19 | 07.24 | 00.42 | 16.35 | Tweelingen |
| ma 10 d | 27 | 05.51 | 21.21 | 08.39 | 01.39 | 17.37 | Kreeft |
| di 11 e | 28 | 05.50 | 21.23 | 10.06 | 02.18 | 18.36 | Kreeft |
| wo 12 f | 29 | 05.48 | 21.24 | 11.35 | 02.45 | 19.31 | Leeuw |
| do 13 g | 30 | 05.46 | 21.26 | 13.03 | 03.04 | 20.21 | Leeuw |
| Eerste kwartier donderdag 13 mei, om 06.44. | |||||||
| vr 14 a | 1 mei | 05.45 | 21.27 | 14.28 | 03.19 | 21.09 | Maagd |
| za 15 b | 2 | 05.43 | 21.29 | 15.50 | 03.32 | 21.55 | Maagd |
| zo 16 cEerste pinksterdag | 3 | 05.42 | 21.31 | 17.11 | 03.44 | 22.41 | Weegschaal |
| ma 17 dTweede pinksterdag | 4 | 05.40 | 21.32 | 18.32 | 03.56 | 23.28 | Weegschaal |
| di 18 e | 5 | 05.39 | 21.34 | 19.53 | 04.11 | — | Schorpioen |
| wo 19 f | 6 | 05.37 | 21.35 | 21.13 | 04.28 | 00.16 | Schorpioen |
| do 20 g | 7 | 05.36 | 21.37 | 22.28 | 04.52 | 01.06 | Schorpioen |
| Volle maan donderdag 20 mei, om 12.59. | |||||||
| vr 21 a | 8 | 05.34 | 21.38 | 23.33 | 05.25 | 01.59 | Boogschutter |
| De zon gaat in de Tweelingen op 21 mei om 08.17. | |||||||
| za 22 b | 9 | 05.33 | 21.40 | — | 06.09 | 02.52 | Boogschutter |
| zo 23 c | 10 | 05.32 | 21.41 | 00.25 | 07.06 | 03.44 | Steenbok |
| ma 24 d | 11 | 05.31 | 21.43 | 01.04 | 08.12 | 04.35 | Steenbok |
| di 25 e | 12 | 05.29 | 21.44 | 01.31 | 09.23 | 05.23 | Steenbok |
| wo 26 f | 13 | 05.28 | 21.45 | 01.52 | 10.36 | 06.09 | Waterman |
| do 27 g | 14 | 05.27 | 21.47 | 02.07 | 11.49 | 06.52 | Waterman |
| vr 28 a | 15 | 05.26 | 21.48 | 02.19 | 13.01 | 07.34 | Vissen |
| Laatste kwartier vrijdag 28 mei, om 15.58. | |||||||
| za 29 b | 16 | 05.25 | 21.49 | 02.30 | 14.14 | 08.15 | Vissen |
| zo 30 c | 17 | 05.24 | 21.50 | 02.41 | 15.28 | 08.56 | Vissen |
| ma 31 d | 18 | 05.23 | 21.52 | 02.52 | 16.45 | 09.39 | Ram |
Juni heeft XXX dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
Geen opvallende gebeurtenis in onze hemelkalender; het kaartje laat zien wat er te zien is.
Zichtbare planeten deze maand
- Mars: 's avonds laag in het westen
- Jupiter: 's avonds in het westen
- Saturnus: 's ochtends laag in het oosten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
Wega in de Lier: een heel heldere, blauwwitte ster met naast zich een klein parallellogram van zwakkere sterren. Op 16 juni om 01.00 uur staat het hoog in het zuidoosten.
Maanstanden: nieuwe maan 4 juni, eerste kwartier 11 juni, volle maan 19 juni, laatste kwartier 27 juni.
| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| di 1 e | 19 mei | 05.22 | 21.53 | 03.05 | 18.07 | 10.26 | Ram |
| wo 2 f | 20 | 05.21 | 21.54 | 03.22 | 19.33 | 11.16 | Stier |
| do 3 g | 21 | 05.20 | 21.55 | 03.45 | 21.00 | 12.13 | Stier |
| vr 4 a | 22 | 05.20 | 21.56 | 04.18 | 22.22 | 13.14 | Tweelingen |
| Nieuwe maan vrijdag 4 juni, om 21.40. | |||||||
| za 5 b | 23 | 05.19 | 21.57 | 05.08 | 23.28 | 14.19 | Tweelingen |
| zo 6 c | 24 | 05.18 | 21.58 | 06.18 | — | 15.24 | Kreeft |
| ma 7 d | 25 | 05.18 | 21.59 | 07.44 | 00.15 | 16.26 | Kreeft |
| di 8 e | 26 | 05.17 | 22.00 | 09.16 | 00.47 | 17.24 | Leeuw |
| wo 9 f | 27 | 05.17 | 22.01 | 10.48 | 01.09 | 18.17 | Leeuw |
| do 10 g | 28 | 05.16 | 22.01 | 12.15 | 01.25 | 19.07 | Maagd |
| vr 11 a | 29 | 05.16 | 22.02 | 13.39 | 01.39 | 19.54 | Maagd |
| Eerste kwartier vrijdag 11 juni, om 12.56. | |||||||
| za 12 b | 30 | 05.16 | 22.03 | 15.00 | 01.51 | 20.39 | Weegschaal |
| zo 13 c | 31 | 05.15 | 22.03 | 16.21 | 02.04 | 21.25 | Weegschaal |
| ma 14 d | 1 jun | 05.15 | 22.04 | 17.41 | 02.17 | 22.13 | Weegschaal |
| di 15 e | 2 | 05.15 | 22.05 | 19.00 | 02.34 | 23.02 | Schorpioen |
| wo 16 f | 3 | 05.15 | 22.05 | 20.16 | 02.55 | 23.53 | Schorpioen |
| do 17 g | 4 | 05.15 | 22.06 | 21.24 | 03.24 | — | Boogschutter |
| vr 18 a | 5 | 05.15 | 22.06 | 22.20 | 04.04 | 00.45 | Boogschutter |
| za 19 b | 6 | 05.15 | 22.06 | 23.03 | 04.57 | 01.38 | Steenbok |
| Volle maan zaterdag 19 juni, om 02.45. | |||||||
| zo 20 c | 7 | 05.15 | 22.07 | 23.34 | 06.00 | 02.29 | Steenbok |
| ma 21 d | 8 | 05.15 | 22.07 | 23.56 | 07.10 | 03.19 | Steenbok |
| De zon gaat in de Kreeft op 21 juni om 16.10. | |||||||
| di 22 e | 9 | 05.15 | 22.07 | — | 08.23 | 04.05 | Waterman |
| wo 23 f | 10 | 05.16 | 22.07 | 00.13 | 09.36 | 04.49 | Waterman |
| do 24 g | 11 | 05.16 | 22.07 | 00.26 | 10.48 | 05.31 | Vissen |
| vr 25 a | 12 | 05.16 | 22.07 | 00.37 | 11.59 | 06.11 | Vissen |
| za 26 b | 13 | 05.17 | 22.07 | 00.48 | 13.11 | 06.52 | Vissen |
| zo 27 c | 14 | 05.17 | 22.07 | 00.58 | 14.25 | 07.33 | Ram |
| Laatste kwartier zondag 27 juni, om 06.54. | |||||||
| ma 28 d | 15 | 05.18 | 22.07 | 01.10 | 15.43 | 08.17 | Ram |
| di 29 e | 16 | 05.18 | 22.07 | 01.25 | 17.05 | 09.04 | Stier |
| wo 30 f | 17 | 05.19 | 22.06 | 01.44 | 18.30 | 09.56 | Stier |
Juli heeft XXXI dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
- 15 juli, 21.29: Mercurius op grootste westelijke elongatie
Zichtbare planeten deze maand
- Mars: 's avonds laag in het westen
- Saturnus: 's ochtends in het zuidoosten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
De Zomerdriehoek: drie heldere sterren, Wega, Deneb en Altaïr, vormen samen een grote driehoek; Wega is de helderste. Op 16 juli om 00.00 uur staat het hoog in het zuidoosten.
Maanstanden: nieuwe maan 4 juli, eerste kwartier 10 juli, volle maan 18 juli, laatste kwartier 26 juli.
| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| do 1 g | 18 jun | 05.20 | 22.06 | 02.11 | 19.54 | 10.54 | Tweelingen |
| vr 2 a | 19 | 05.20 | 22.06 | 02.52 | 21.08 | 11.57 | Tweelingen |
| za 3 b | 20 | 05.21 | 22.05 | 03.52 | 22.05 | 13.03 | Kreeft |
| zo 4 c | 21 | 05.22 | 22.05 | 05.12 | 22.44 | 14.08 | Kreeft |
| Nieuwe maan zondag 4 juli, om 05.02. | |||||||
| ma 5 d | 22 | 05.23 | 22.04 | 06.45 | 23.11 | 15.10 | Leeuw |
| di 6 e | 23 | 05.24 | 22.04 | 08.21 | 23.30 | 16.07 | Leeuw |
| wo 7 f | 24 | 05.25 | 22.03 | 09.53 | 23.45 | 17.00 | Maagd |
| do 8 g | 25 | 05.26 | 22.02 | 11.21 | 23.58 | 17.49 | Maagd |
| vr 9 a | 26 | 05.27 | 22.02 | 12.46 | — | 18.36 | Maagd |
| za 10 b | 27 | 05.28 | 22.01 | 14.08 | 00.11 | 19.23 | Weegschaal |
| Eerste kwartier zaterdag 10 juli, om 20.39. | |||||||
| zo 11 c | 28 | 05.29 | 22.00 | 15.29 | 00.24 | 20.10 | Weegschaal |
| ma 12 d | 29 | 05.30 | 21.59 | 16.49 | 00.40 | 20.59 | Schorpioen |
| di 13 e | 30 | 05.31 | 21.58 | 18.06 | 01.00 | 21.50 | Schorpioen |
| wo 14 f | 1 jul | 05.32 | 21.57 | 19.17 | 01.26 | 22.41 | Boogschutter |
| do 15 g | 2 | 05.34 | 21.56 | 20.17 | 02.02 | 23.34 | Boogschutter |
| vr 16 a | 3 | 05.35 | 21.55 | 21.03 | 02.50 | — | Boogschutter |
| za 17 b | 4 | 05.36 | 21.54 | 21.37 | 03.51 | 00.25 | Steenbok |
| zo 18 c | 5 | 05.37 | 21.53 | 22.02 | 04.59 | 01.15 | Steenbok |
| Volle maan zondag 18 juli, om 17.45. | |||||||
| 18 juli: een halfschaduwverduistering van de maan, niet te zien in Hoorn (de maan staat dan onder de horizon). | |||||||
| ma 19 d | 6 | 05.39 | 21.52 | 22.20 | 06.11 | 02.02 | Waterman |
| di 20 e | 7 | 05.40 | 21.50 | 22.34 | 07.24 | 02.47 | Waterman |
| wo 21 f | 8 | 05.42 | 21.49 | 22.46 | 08.37 | 03.29 | Waterman |
| do 22 g | 9 | 05.43 | 21.48 | 22.56 | 09.48 | 04.10 | Vissen |
| vr 23 a | 10 | 05.44 | 21.46 | 23.07 | 10.59 | 04.50 | Vissen |
| De zon gaat in de Leeuw op 23 juli om 03.04. | |||||||
| za 24 b | 11 | 05.46 | 21.45 | 23.17 | 12.11 | 05.31 | Ram |
| zo 25 c | 12 | 05.47 | 21.43 | 23.30 | 13.26 | 06.13 | Ram |
| ma 26 d | 13 | 05.49 | 21.42 | 23.47 | 14.44 | 06.57 | Ram |
| Laatste kwartier maandag 26 juli, om 18.55. | |||||||
| di 27 e | 14 | 05.50 | 21.40 | — | 16.06 | 07.46 | Stier |
| wo 28 f | 15 | 05.52 | 21.39 | 00.09 | 17.29 | 08.40 | Stier |
| do 29 g | 16 | 05.53 | 21.37 | 00.42 | 18.47 | 09.38 | Tweelingen |
| vr 30 a | 17 | 05.55 | 21.36 | 01.31 | 19.51 | 10.42 | Tweelingen |
| za 31 b | 18 | 05.56 | 21.34 | 02.40 | 20.38 | 11.46 | Kreeft |
Augustus heeft XXXI dagen.


Aan de hemel boven Hoorn
- 2 augustus: gedeeltelijke zonsverduistering boven Hoorn. Ze begint om 10.09 en eindigt om 12.03 (zomertijd); bij het maximum, om 11.05, is 37 procent van de zon bedekt. Kijk nooit zonder eclipsbril of een goed zonnefilter naar de zon; een gewone zonnebril is niet genoeg.
- 13 augustus, 10.10: Meteorenregen: Perseïden
Het maximum van de Perseïden valt op vrijdag 13 augustus om 10.10, overdag. Kijk in de nacht van 12 op 13 augustus vanaf 01.42, als de maan onder is, tot 04.47, als de ochtendschemering begint. De radiant staat dan 67° boven de horizon.
Zichtbare planeten deze maand
- Saturnus: 's ochtends in het zuiden
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
De Zwaan, ook het Noorderkruis: een groot kruis van sterren langs de Melkweg, met de heldere Deneb aan het eind van de lange balk. Op 15 augustus om 23.00 uur staat het hoog in het zuidoosten.
Maanstanden: nieuwe maan 2 augustus, eerste kwartier 9 augustus, volle maan 17 augustus, laatste kwartier 25 augustus, nieuwe maan 31 augustus.
Vroeger
- De kermis komt voort uit de Sint-Laurensmarkt, de derde jaarmarkt van Hoorn, waarvoor de stad in 1446 voorrecht kreeg: zeven dagen, “drie voor, en drie na” Sint-Laurens (10 augustus) (Velius). (Velius, Chronyk van Hoorn (1740), blz. 64)
- In 1357 kreeg Hoorn het recht op een jaarmarkt van veertien dagen. In 1629 legde het stadsbestuur vast hoe lang de drie jaarmarkten duurden: de Sint-Laurensmarkt tien dagen, de Palmmarkt een week en de Pinkstermarkt één dag. De Sint-Laurensmarkt duurde dus even lang als de kermis nu. (Kermis Hoorn, historie)
- Omdat het in de 16e eeuw steeds drukker werd, kocht de stad in 1548 erven en huizen op en brak ze af: er was ruimte nodig voor de binnenkomende wagens en voor een nieuwe paardenmarkt. (Kermis Hoorn, historie)
- Tot de oorlog werd de kermis ingeluid met de klok van de Grote Kerk, op de woensdag vóór de eerste zondag. Dan gaven jonge Horinezen om twaalf uur elkaar en voorbijgangers “kermisstrepen” met krijt, “tot 1939” (Stins, 1946). Volgens Kermis Hoorn luidde de klok de kermis in tot 1963. (Stins, De Hoornse kermis 500 jaar (1946), blz. 179)
- In 1946 noemde Stins de laatste dag nog “een Maandagse lappenmarkt”; de naam Lappendag raakte volgens Wikipedia na 1919 in gebruik. (Wikipedia, Hoornse kermis en Lappendag)
- In 1871 liepen de kinderen in de laatste week van augustus elke avond met papieren, blikken en glazen lantaarns door Hoorn. Die lantaarns heetten “Sinte Maartens”. Waarom in augustus? De Horinezen zeiden dat november “te guur en te bar” was (ter Gouw). (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 245–246)

| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| zo 1 c | 19 jul | 05.58 | 21.32 | 04.07 | 21.10 | 12.50 | Kreeft |
| ma 2 d | 20 | 06.00 | 21.30 | 05.43 | 21.33 | 13.50 | Leeuw |
| Nieuwe maan maandag 2 augustus, om 12.05. | |||||||
| 2 augustus: een totale zonsverduistering. In Hoorn is ze gedeeltelijk te zien; om 11.05 is 37 procent van de zon bedekt. | |||||||
| di 3 e | 21 | 06.01 | 21.29 | 07.19 | 21.50 | 14.46 | Leeuw |
| wo 4 f | 22 | 06.03 | 21.27 | 08.52 | 22.04 | 15.38 | Maagd |
| do 5 g | 23 | 06.04 | 21.25 | 10.21 | 22.17 | 16.28 | Maagd |
| vr 6 a | 24 | 06.06 | 21.23 | 11.47 | 22.31 | 17.16 | Weegschaal |
| za 7 b | 25 | 06.08 | 21.21 | 13.11 | 22.46 | 18.05 | Weegschaal |
| zo 8 c | 26 | 06.09 | 21.20 | 14.34 | 23.04 | 18.54 | Schorpioen |
| ma 9 d | 27 | 06.11 | 21.18 | 15.54 | 23.29 | 19.45 | Schorpioen |
| Eerste kwartier maandag 9 augustus, om 06.54. | |||||||
| di 10 e | 28 | 06.13 | 21.16 | 17.08 | — | 20.37 | Boogschutter |
| wo 11 f | 29 | 06.14 | 21.14 | 18.12 | 00.02 | 21.29 | Boogschutter |
| do 12 g | 30 | 06.16 | 21.12 | 19.02 | 00.46 | 22.21 | Boogschutter |
| vr 13 a | 31 | 06.18 | 21.10 | 19.40 | 01.42 | 23.12 | Steenbok |
| za 14 b | 1 aug | 06.19 | 21.08 | 20.07 | 02.49 | — | Steenbok |
| zo 15 c | 2 | 06.21 | 21.06 | 20.27 | 04.00 | 00.00 | Waterman |
| ma 16 d | 3 | 06.23 | 21.03 | 20.42 | 05.13 | 00.45 | Waterman |
| di 17 e | 4 | 06.24 | 21.01 | 20.55 | 06.26 | 01.28 | Waterman |
| Volle maan dinsdag 17 augustus, om 09.29. | |||||||
| 17 augustus: een halfschaduwverduistering van de maan, niet te zien in Hoorn (de maan staat dan onder de horizon). | |||||||
| wo 18 f | 5 | 06.26 | 20.59 | 21.06 | 07.38 | 02.10 | Vissen |
| do 19 g | 6 | 06.28 | 20.57 | 21.16 | 08.49 | 02.50 | Vissen |
| vr 20 a | 7 | 06.29 | 20.55 | 21.27 | 10.01 | 03.30 | Ram |
| za 21 b | 8 | 06.31 | 20.53 | 21.39 | 11.15 | 04.12 | Ram |
| zo 22 c | 9 | 06.33 | 20.51 | 21.53 | 12.31 | 04.55 | Ram |
| ma 23 d | 10 | 06.34 | 20.48 | 22.13 | 13.50 | 05.42 | Stier |
| De zon gaat in de Maagd op 23 augustus om 10.13. | |||||||
| di 24 e | 11 | 06.36 | 20.46 | 22.40 | 15.11 | 06.32 | Stier |
| wo 25 f | 12 | 06.38 | 20.44 | 23.21 | 16.29 | 07.28 | Tweelingen |
| Laatste kwartier woensdag 25 augustus, om 04.27. | |||||||
| do 26 g | 13 | 06.39 | 20.42 | — | 17.37 | 08.27 | Tweelingen |
| vr 27 a | 14 | 06.41 | 20.40 | 00.19 | 18.30 | 09.29 | Kreeft |
| za 28 b | 15 | 06.43 | 20.37 | 01.37 | 19.07 | 10.31 | Kreeft |
| zo 29 c | 16 | 06.44 | 20.35 | 03.07 | 19.34 | 11.32 | Leeuw |
| ma 30 d | 17 | 06.46 | 20.33 | 04.41 | 19.53 | 12.29 | Leeuw |
| di 31 e | 18 | 06.48 | 20.30 | 06.15 | 20.09 | 13.23 | Maagd |
| Nieuwe maan dinsdag 31 augustus, om 19.41. | |||||||
September heeft XXX dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
- 25 september, 00.06: Mercurius op grootste oostelijke elongatie
Zichtbare planeten deze maand
- Saturnus: de hele nacht; 's avonds laag in het oosten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
Het Grote Vierkant van Pegasus: vier sterren van ongeveer gelijke helderheid in een groot vierkant, met weinig sterren erbinnen. Op 15 september om 22.00 uur staat het in het oosten.
Maanstanden: eerste kwartier 7 september, volle maan 16 september, laatste kwartier 23 september, nieuwe maan 30 september.
| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| wo 1 f | 19 aug | 06.49 | 20.28 | 07.47 | 20.22 | 14.14 | Maagd |
| do 2 g | 20 | 06.51 | 20.26 | 09.16 | 20.36 | 15.04 | Weegschaal |
| vr 3 a | 21 | 06.53 | 20.24 | 10.43 | 20.51 | 15.54 | Weegschaal |
| za 4 b | 22 | 06.54 | 20.21 | 12.10 | 21.08 | 16.45 | Schorpioen |
| zo 5 c | 23 | 06.56 | 20.19 | 13.33 | 21.31 | 17.37 | Schorpioen |
| ma 6 d | 24 | 06.58 | 20.17 | 14.52 | 22.01 | 18.29 | Schorpioen |
| di 7 e | 25 | 06.59 | 20.14 | 16.02 | 22.42 | 19.23 | Boogschutter |
| Eerste kwartier dinsdag 7 september, om 20.31. | |||||||
| wo 8 f | 26 | 07.01 | 20.12 | 16.58 | 23.35 | 20.16 | Boogschutter |
| do 9 g | 27 | 07.03 | 20.09 | 17.40 | — | 21.07 | Steenbok |
| vr 10 a | 28 | 07.04 | 20.07 | 18.11 | 00.38 | 21.56 | Steenbok |
| za 11 b | 29 | 07.06 | 20.05 | 18.33 | 01.48 | 22.42 | Steenbok |
| zo 12 c | 30 | 07.08 | 20.02 | 18.50 | 03.00 | 23.26 | Waterman |
| ma 13 d | 31 | 07.09 | 20.00 | 19.03 | 04.13 | — | Waterman |
| di 14 e | 1 sep | 07.11 | 19.58 | 19.15 | 05.26 | 00.08 | Vissen |
| wo 15 f | 2 | 07.13 | 19.55 | 19.25 | 06.37 | 00.49 | Vissen |
| do 16 g | 3 | 07.15 | 19.53 | 19.36 | 07.50 | 01.30 | Vissen |
| Volle maan donderdag 16 september, om 01.04. | |||||||
| vr 17 a | 4 | 07.16 | 19.50 | 19.48 | 09.03 | 02.11 | Ram |
| za 18 b | 5 | 07.18 | 19.48 | 20.02 | 10.19 | 02.54 | Ram |
| zo 19 c | 6 | 07.20 | 19.46 | 20.20 | 11.38 | 03.40 | Stier |
| ma 20 d | 7 | 07.21 | 19.43 | 20.45 | 12.58 | 04.29 | Stier |
| di 21 e | 8 | 07.23 | 19.41 | 21.20 | 14.17 | 05.23 | Tweelingen |
| wo 22 f | 9 | 07.25 | 19.38 | 22.11 | 15.27 | 06.20 | Tweelingen |
| do 23 g | 10 | 07.26 | 19.36 | 23.20 | 16.24 | 07.20 | Tweelingen |
| Laatste kwartier donderdag 23 september, om 12.21. | |||||||
| De zon gaat in de Weegschaal op 23 september om 08.01. | |||||||
| vr 24 a | 11 | 07.28 | 19.34 | — | 17.05 | 08.20 | Kreeft |
| za 25 b | 12 | 07.30 | 19.31 | 00.43 | 17.35 | 09.19 | Kreeft |
| zo 26 c | 13 | 07.31 | 19.29 | 02.12 | 17.56 | 10.16 | Leeuw |
| ma 27 d | 14 | 07.33 | 19.27 | 03.44 | 18.13 | 11.09 | Leeuw |
| di 28 e | 15 | 07.35 | 19.24 | 05.14 | 18.28 | 12.01 | Maagd |
| wo 29 f | 16 | 07.36 | 19.22 | 06.43 | 18.41 | 12.51 | Maagd |
| do 30 g | 17 | 07.38 | 19.19 | 08.11 | 18.55 | 13.41 | Weegschaal |
| Nieuwe maan donderdag 30 september, om 04.36. | |||||||
Oktober heeft XXXI dagen.

Aan de hemel boven Hoorn
- 11 oktober, 16.14: Samenstand van Mercurius en Venus
- 18 oktober, 02.18: Saturnus in oppositie
- 22 oktober, 02.34: Meteorenregen: Orioniden
Zichtbare planeten deze maand
- Jupiter: 's ochtends in het oosten
- Saturnus: de hele nacht; 's avonds laag in het oosten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
Cassiopeia: vijf sterren in de vorm van een W of een M, aan de andere kant van de Poolster dan de Grote Beer. Op 15 oktober om 20.00 uur staat het hoog in het noordoosten.
Maanstanden: eerste kwartier 7 oktober, volle maan 15 oktober, laatste kwartier 22 oktober, nieuwe maan 29 oktober.
| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vr 1 a | 18 sep | 07.40 | 19.17 | 09.38 | 19.12 | 14.32 | Weegschaal |
| za 2 b | 19 | 07.42 | 19.15 | 11.05 | 19.33 | 15.24 | Schorpioen |
| zo 3 c | 20 | 07.43 | 19.12 | 12.28 | 20.00 | 16.18 | Schorpioen |
| ma 4 d | 21 | 07.45 | 19.10 | 13.44 | 20.37 | 17.12 | Boogschutter |
| di 5 e | 22 | 07.47 | 19.08 | 14.47 | 21.26 | 18.06 | Boogschutter |
| wo 6 f | 23 | 07.49 | 19.05 | 15.35 | 22.26 | 18.59 | Steenbok |
| do 7 g | 24 | 07.50 | 19.03 | 16.11 | 23.34 | 19.49 | Steenbok |
| Eerste kwartier donderdag 7 oktober, om 13.48. | |||||||
| vr 8 a | 25 | 07.52 | 19.01 | 16.36 | — | 20.37 | Steenbok |
| za 9 b | 26 | 07.54 | 18.58 | 16.55 | 00.46 | 21.22 | Waterman |
| zo 10 c | 27 | 07.56 | 18.56 | 17.10 | 01.59 | 22.04 | Waterman |
| ma 11 d | 28 | 07.57 | 18.54 | 17.22 | 03.11 | 22.46 | Vissen |
| di 12 e | 29 | 07.59 | 18.52 | 17.33 | 04.23 | 23.26 | Vissen |
| wo 13 f | 30 | 08.01 | 18.49 | 17.44 | 05.35 | — | Vissen |
| do 14 g | 1 okt | 08.03 | 18.47 | 17.56 | 06.48 | 00.08 | Ram |
| vr 15 a | 2 | 08.04 | 18.45 | 18.09 | 08.04 | 00.51 | Ram |
| Volle maan vrijdag 15 oktober, om 15.47. | |||||||
| za 16 b | 3 | 08.06 | 18.43 | 18.27 | 09.23 | 01.36 | Stier |
| zo 17 c | 4 | 08.08 | 18.41 | 18.50 | 10.44 | 02.25 | Stier |
| ma 18 d | 5 | 08.10 | 18.38 | 19.22 | 12.04 | 03.18 | Stier |
| di 19 e | 6 | 08.12 | 18.36 | 20.09 | 13.18 | 04.15 | Tweelingen |
| wo 20 f | 7 | 08.13 | 18.34 | 21.12 | 14.19 | 05.15 | Tweelingen |
| do 21 g | 8 | 08.15 | 18.32 | 22.30 | 15.05 | 06.15 | Kreeft |
| vr 22 a | 9 | 08.17 | 18.30 | 23.56 | 15.37 | 07.13 | Kreeft |
| Laatste kwartier vrijdag 22 oktober, om 19.29. | |||||||
| za 23 b | 10 | 08.19 | 18.28 | — | 16.00 | 08.09 | Leeuw |
| De zon gaat in de Schorpioen op 23 oktober om 17.32. | |||||||
| zo 24 c | 11 | 08.21 | 18.26 | 01.25 | 16.18 | 09.02 | Leeuw |
| ma 25 d | 12 | 08.22 | 18.23 | 02.52 | 16.33 | 09.53 | Maagd |
| di 26 e | 13 | 08.24 | 18.21 | 04.18 | 16.47 | 10.42 | Maagd |
| wo 27 f | 14 | 08.26 | 18.19 | 05.44 | 17.01 | 11.30 | Weegschaal |
| do 28 g | 15 | 08.28 | 18.17 | 07.10 | 17.16 | 12.20 | Weegschaal |
| vr 29 a | 16 | 08.30 | 18.15 | 08.36 | 17.35 | 13.11 | Schorpioen |
| Nieuwe maan vrijdag 29 oktober, om 15.37. | |||||||
| za 30 b | 17 | 08.32 | 18.13 | 10.00 | 17.59 | 14.04 | Schorpioen |
| zo 31 c | 18 | 07.33 | 17.12 | 10.20 | 17.32 | 13.59 | Boogschutter |
November heeft XXX dagen.


Aan de hemel boven Hoorn
- 4 november, 09.55: Mercurius op grootste westelijke elongatie
- 18 november, 07.37: Meteorenregen: Leoniden
- 25 november, 01.39: Samenstand van Venus en Mars
Zichtbare planeten deze maand
- Jupiter: 's ochtends in het zuidoosten
- Saturnus: 's avonds in het zuidoosten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
Het Zevengesternte (de Plejaden): een klein, helder groepje sterren; met het blote oog zie je er zes of zeven. Op 15 november om 19.00 uur staat het in het oosten.
Maanstanden: eerste kwartier 6 november, volle maan 14 november, laatste kwartier 21 november, nieuwe maan 28 november.
Vroeger
- Op Sint-Maartensavond liepen de jongens vroeger langs de hele kust, van Kennemerland tot aan de Weser in Duitsland, eerst met brandende fakkels en later met papieren lantaarns of uitgeholde wortels met een kaarsje (ter Gouw). In Hoorn ging het anders: daar liepen de kinderen in 1871 in de laatste week van augustus met hun lantaarns. (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 239)

| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ma 1 d | 19 okt | 07.35 | 17.10 | 11.30 | 18.16 | 14.54 | Boogschutter |
| di 2 e | 20 | 07.37 | 17.08 | 12.26 | 19.13 | 15.48 | Boogschutter |
| wo 3 f | 21 | 07.39 | 17.06 | 13.07 | 20.19 | 16.40 | Steenbok |
| do 4 g | 22 | 07.41 | 17.04 | 13.37 | 21.30 | 17.30 | Steenbok |
| vr 5 a | 23 | 07.43 | 17.02 | 13.58 | 22.43 | 18.16 | Waterman |
| za 6 b | 24 | 07.45 | 17.01 | 14.14 | 23.55 | 18.59 | Waterman |
| Eerste kwartier zaterdag 6 november, om 09.00. | |||||||
| zo 7 c | 25 | 07.46 | 16.59 | 14.28 | — | 19.41 | Waterman |
| ma 8 d | 26 | 07.48 | 16.57 | 14.39 | 01.06 | 20.21 | Vissen |
| di 9 e | 27 | 07.50 | 16.55 | 14.50 | 02.17 | 21.02 | Vissen |
| wo 10 f | 28 | 07.52 | 16.54 | 15.02 | 03.29 | 21.44 | Ram |
| do 11 g | 29 | 07.54 | 16.52 | 15.15 | 04.43 | 22.28 | Ram |
| vr 12 a | 30 | 07.56 | 16.51 | 15.31 | 06.01 | 23.16 | Ram |
| za 13 b | 31 | 07.57 | 16.49 | 15.52 | 07.22 | — | Stier |
| zo 14 c | 1 nov | 07.59 | 16.48 | 16.21 | 08.45 | 00.09 | Stier |
| Volle maan zondag 14 november, om 04.26. | |||||||
| ma 15 d | 2 | 08.01 | 16.46 | 17.04 | 10.03 | 01.05 | Tweelingen |
| di 16 e | 3 | 08.03 | 16.45 | 18.03 | 11.11 | 02.06 | Tweelingen |
| wo 17 f | 4 | 08.05 | 16.43 | 19.19 | 12.02 | 03.07 | Kreeft |
| do 18 g | 5 | 08.06 | 16.42 | 20.44 | 12.39 | 04.08 | Kreeft |
| vr 19 a | 6 | 08.08 | 16.41 | 22.12 | 13.05 | 05.05 | Leeuw |
| za 20 b | 7 | 08.10 | 16.39 | 23.40 | 13.24 | 05.59 | Leeuw |
| zo 21 c | 8 | 08.11 | 16.38 | — | 13.40 | 06.50 | Maagd |
| Laatste kwartier zondag 21 november, om 01.48. | |||||||
| ma 22 d | 9 | 08.13 | 16.37 | 01.04 | 13.54 | 07.38 | Maagd |
| De zon gaat in de Boogschutter op 22 november om 14.16. | |||||||
| di 23 e | 10 | 08.15 | 16.36 | 02.28 | 14.07 | 08.26 | Weegschaal |
| wo 24 f | 11 | 08.17 | 16.35 | 03.51 | 14.21 | 09.13 | Weegschaal |
| do 25 g | 12 | 08.18 | 16.34 | 05.14 | 14.38 | 10.03 | Weegschaal |
| vr 26 a | 13 | 08.20 | 16.33 | 06.38 | 15.00 | 10.54 | Schorpioen |
| za 27 b | 14 | 08.21 | 16.32 | 07.59 | 15.29 | 11.47 | Schorpioen |
| zo 28 c | 15 | 08.23 | 16.31 | 09.13 | 16.08 | 12.42 | Boogschutter |
| Nieuwe maan zondag 28 november, om 04.24. | |||||||
| ma 29 d | 16 | 08.24 | 16.30 | 10.14 | 17.00 | 13.37 | Boogschutter |
| di 30 e | 17 | 08.26 | 16.29 | 11.02 | 18.03 | 14.30 | Steenbok |
December heeft XXXI dagen.


Aan de hemel boven Hoorn
- 14 december, 20.48: Meteorenregen: Geminiden
Zichtbare planeten deze maand
- Venus: 's avonds laag in het zuidwesten
- Jupiter: 's ochtends in het zuiden
- Saturnus: 's avonds in het zuidoosten
Dit zijn de standen rond de 15e, gezien vanuit Hoorn: 's avonds op het tijdstip van het kaartje of vijf kwartier na zonsondergang, 's ochtends vijf kwartier voor zonsopkomst.
Zoek op het kaartje
Capella in de Voerman: een heldere, geelwitte ster aan de rand van een grote vijfhoek van sterren. Op 15 december om 18.00 uur staat het in het noordoosten.
Maanstanden: eerste kwartier 6 december, volle maan 13 december, laatste kwartier 20 december, nieuwe maan 27 december.
Vroeger
- Sint-Nicolaas was de beschermheilige van de zeevaarders; in alle zeeplaatsen vierden de schippers en varensgasten zijn feest het uitbundigst (ter Gouw). (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 256–257)
- Met Kerstmis en Pasen kwam er in Holland een groot feestbrood op tafel: de duivekater (ter Gouw). (ter Gouw, De volksvermaken (1871), blz. 168)

| dag | oude stijl | zon op | zon onder | maan op | maan onder | maan in ’t zuiden | maan in het teken |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| wo 1 f | 18 nov | 08.27 | 16.29 | 11.36 | 19.14 | 15.21 | Steenbok |
| do 2 g | 19 | 08.29 | 16.28 | 12.00 | 20.26 | 16.09 | Steenbok |
| vr 3 a | 20 | 08.30 | 16.27 | 12.19 | 21.39 | 16.53 | Waterman |
| za 4 b | 21 | 08.32 | 16.27 | 12.33 | 22.50 | 17.35 | Waterman |
| zo 5 c | 22 | 08.33 | 16.26 | 12.45 | — | 18.16 | Vissen |
| ma 6 d | 23 | 08.34 | 16.26 | 12.56 | 00.00 | 18.56 | Vissen |
| Eerste kwartier maandag 6 december, om 06.22. | |||||||
| di 7 e | 24 | 08.36 | 16.25 | 13.07 | 01.10 | 19.37 | Vissen |
| wo 8 f | 25 | 08.37 | 16.25 | 13.19 | 02.22 | 20.19 | Ram |
| do 9 g | 26 | 08.38 | 16.25 | 13.34 | 03.37 | 21.05 | Ram |
| vr 10 a | 27 | 08.39 | 16.25 | 13.52 | 04.56 | 21.55 | Stier |
| za 11 b | 28 | 08.40 | 16.24 | 14.17 | 06.17 | 22.50 | Stier |
| zo 12 c | 29 | 08.41 | 16.24 | 14.54 | 07.39 | 23.49 | Tweelingen |
| ma 13 d | 30 | 08.42 | 16.24 | 15.47 | 08.53 | — | Tweelingen |
| Volle maan maandag 13 december, om 17.09. | |||||||
| di 14 e | 1 dec | 08.43 | 16.24 | 16.58 | 09.53 | 00.52 | Kreeft |
| wo 15 f | 2 | 08.44 | 16.24 | 18.23 | 10.37 | 01.55 | Kreeft |
| do 16 g | 3 | 08.45 | 16.24 | 19.54 | 11.07 | 02.56 | Leeuw |
| vr 17 a | 4 | 08.46 | 16.25 | 21.24 | 11.29 | 03.53 | Leeuw |
| za 18 b | 5 | 08.46 | 16.25 | 22.52 | 11.46 | 04.46 | Maagd |
| zo 19 c | 6 | 08.47 | 16.25 | — | 12.01 | 05.36 | Maagd |
| ma 20 d | 7 | 08.48 | 16.26 | 00.16 | 12.14 | 06.24 | Maagd |
| Laatste kwartier maandag 20 december, om 10.11. | |||||||
| di 21 e | 8 | 08.48 | 16.26 | 01.39 | 12.28 | 07.11 | Weegschaal |
| wo 22 f | 9 | 08.49 | 16.27 | 03.02 | 12.44 | 07.59 | Weegschaal |
| De zon gaat in de Steenbok op 22 december om 03.42. | |||||||
| do 23 g | 10 | 08.49 | 16.27 | 04.24 | 13.04 | 08.49 | Schorpioen |
| vr 24 a | 11 | 08.50 | 16.28 | 05.44 | 13.29 | 09.41 | Schorpioen |
| za 25 bEerste kerstdag | 12 | 08.50 | 16.28 | 07.00 | 14.04 | 10.34 | Boogschutter |
| zo 26 cTweede kerstdag | 13 | 08.50 | 16.29 | 08.05 | 14.51 | 11.28 | Boogschutter |
| ma 27 d | 14 | 08.50 | 16.30 | 08.57 | 15.50 | 12.22 | Steenbok |
| Nieuwe maan maandag 27 december, om 21.12. | |||||||
| di 28 e | 15 | 08.51 | 16.31 | 09.35 | 16.58 | 13.14 | Steenbok |
| wo 29 f | 16 | 08.51 | 16.32 | 10.03 | 18.11 | 14.03 | Steenbok |
| do 30 g | 17 | 08.51 | 16.33 | 10.23 | 19.23 | 14.48 | Waterman |
| vr 31 a | 18 | 08.51 | 16.34 | 10.39 | 20.35 | 15.31 | Waterman |
Bijzondere bladzijden
De zonsverduistering van 2 augustus 2027 in Hoorn
Op maandag 2 augustus 2027 schuift de maan voor de zon. In Spanje en Noord-Afrika is de verduistering totaal; in Hoorn bedekt de maan op het hoogtepunt 37 procent van de zon.
Begin 10.09, hoogtepunt 11.05 (de zon staat dan 43° hoog), einde 12.03.
Kijk nooit zonder eclipsbril naar de zon, ook niet als hij voor een groot deel bedekt is.
Zo rekenden Van Nierop en Van Dam
De almanakmakers van Hoorn rekenden met de hand. Het octrooi van 1709 beschermde “de Uitrekening der watergetyden, mitsgaders des Maans op- en ondergang”, en hun rekenboeken, van de Nederduytse Astronomia tot de Nieuwe Hoornse Schatkamer van Van Dam.
Een tabel uit dezelfde tijd laat zien hoe zo’n getal eruitzag: de “Tafel van ’t verschil des tijds tusschen Zon en Maan, Anno 1690” geeft per dag het uur waarop de maan in het zuiden staat, in ware zonnetijd. Dat is de kolom “maan in ’t zuiden” in deze almanak. Hieronder staat die tabel naast onze berekening.
Hoe de familie precies rekende, met welke tafels en hoe vaak ze de maan opnieuw uitrekenden, weten we niet: hun rekenboeken hebben we niet gelezen. De uren van de maan in hun almanak voor 1700 wijken 10 tot 25 minuten af van onze berekening. Deze almanak rekent met Astronomy Engine, op de minuut.
Gietermakers tabel “Van 't verschil des tijds tusschen Zon en Maan” geeft per dag het uur waarop de maan in het zuiden staat. Wij rekenden hetzelfde uit voor Hoorn, in ware zonnetijd. Het verschil is gemiddeld ongeveer 12 minuten; het loopt elke halve maand op tot bijna een half uur en springt terug rond nieuwe en volle maan.
Alle waarden als tabel
| dag | tabel (uur) | berekend (uur) | verschil (min) |
|---|---|---|---|
| 1 | 5.09 | 5.01 | +8 |
| 2 | 5.45 | 5.42 | +3 |
| 3 | 6.29 | 6.23 | +6 |
| 4 | 7.14 | 7.05 | +9 |
| 5 | 7.56 | 7.48 | +8 |
| 6 | 8.39 | 8.34 | +5 |
| 7 | 9.24 | 9.22 | +2 |
| 8 | 10.14 | 10.13 | +1 |
| 9 | 11.06 | 11.05 | +1 |
| 10 | 11.55 | 11.56 | -1 |
| 11 | 12.44 | 12.47 | -3 |
| 12 | 13.29 | 13.35 | -6 |
| 13 | 14.11 | 14.20 | -9 |
| 14 | 14.54 | 15.04 | -10 |
| 15 | 15.37 | 15.48 | -11 |
| 16 | 16.21 | 16.31 | -10 |
| 17 | 17.05 | 17.17 | -12 |
| 18 | 17.51 | 18.06 | -15 |
| 19 | 18.40 | 18.59 | -19 |
| 20 | 19.35 | 19.58 | -23 |
| 21 | 20.38 | 21.02 | -24 |
| 22 | 21.42 | 22.08 | -26 |
| 23 | 22.45 | 23.13 | -28 |
| 24 | 23.44 | 0.13 | -29 |
| 25 | 0.37 | 0.13 | +24 |
| 26 | 1.26 | 1.08 | +18 |
| 27 | 2.12 | 1.57 | +15 |
| 28 | 2.55 | 2.43 | +12 |
| 29 | 3.37 | 3.27 | +10 |
| 30 | 4.17 | 4.09 | +8 |
| 31 | 4.59 | 4.51 | +8 |
| dag | tabel (uur) | berekend (uur) | verschil (min) |
|---|---|---|---|
| 1 | 7.09 | 7.01 | +8 |
| 2 | 8.01 | 7.53 | +8 |
| 3 | 8.59 | 8.51 | +8 |
| 4 | 10.01 | 9.54 | +7 |
| 5 | 11.02 | 11.02 | 0 |
| 6 | 12.05 | 12.09 | -4 |
| 7 | 13.05 | 13.13 | -8 |
| 8 | 14.01 | 14.11 | -10 |
| 9 | 14.53 | 15.03 | -10 |
| 10 | 15.40 | 15.51 | -11 |
| 11 | 16.25 | 16.36 | -11 |
| 12 | 17.07 | 17.19 | -12 |
| 13 | 17.51 | 18.03 | -12 |
| 14 | 18.34 | 18.47 | -13 |
| 15 | 19.20 | 19.33 | -13 |
| 16 | 20.07 | 20.21 | -14 |
| 17 | 20.56 | 21.11 | -15 |
| 18 | 21.41 | 22.02 | -21 |
| 19 | 22.31 | 22.54 | -23 |
| 20 | 23.19 | 23.44 | -25 |
| 21 | 0.06 | 23.44 | +22 |
| 22 | 0.52 | 0.32 | +20 |
| 23 | 1.34 | 1.18 | +16 |
| 24 | 2.15 | 2.01 | +14 |
| 25 | 2.56 | 2.44 | +12 |
| 26 | 3.40 | 3.26 | +14 |
| 27 | 4.21 | 4.09 | +12 |
| 28 | 5.04 | 4.54 | +10 |
| 29 | 5.52 | 5.43 | +9 |
| 30 | 6.44 | 6.36 | +8 |
| 31 | 7.41 | 7.36 | +5 |
Achterin
Schoolvakanties, regio Noord
Hoorn valt, met heel Noord-Holland, in regio Noord.
- Kerstvakantie: 19 december 2026 tot en met 3 januari 2027
- Voorjaarsvakantie: 20 februari 2027 tot en met 28 februari 2027
- Meivakantie: 24 april 2027 tot en met 2 mei 2027
- Zomervakantie: 10 juli 2027 tot en met 22 augustus 2027
- Herfstvakantie: 16 oktober 2027 tot en met 24 oktober 2027
- Kerstvakantie: 25 december 2027 tot en met 9 januari 2028
Bron: de Rijksoverheid (schooljaren 2026–2027 en 2027–2028). Scholen mogen van de adviesdata afwijken; kijk in de schoolgids.
Markten in Hoorn
- Zaterdag: binnenstad, van 9.00 tot 17.00 uur (Nieuwstraat, Gouw, Gedempte Turfhaven en het Breed).
- Dinsdag: Kersenboogerd, van 8.30 tot 16.00 uur (Betje Wolffplein).
- Woensdag: Risdam, van 8.30 tot 16.00 uur (bij winkelcentrum de Huesmolen).
- Voorjaarsmarkt: woensdag 21 april, van 8.30 tot 17.00 uur in de binnenstad (derde woensdag in april).
- Lappendagmarkt: maandag 16 augustus, van 6.00 tot 15.00 uur in de binnenstad (derde maandag van augustus).
- Najaarsmarkt: woensdag 10 november, van 9.00 tot 17.00 uur in de binnenstad (woensdag na de tweede dinsdag in november).
Bron: de gemeente Hoorn. De data van 2027 zijn uitgerekend met de regel die de gemeente geeft.
In de almanak van 1700 stond Hoorn al bij de leermarkten: op de maandag na Vastenavond, de donderdag na Pinksteren, 26 juli en 2 november.
Getijden
De almanak van 1700 beloofde op het titelblad de uren van hoog en laag water bij nieuwe en volle maan. Hoorn heeft geen getij meer sinds de Afsluitdijk in 1932 de Zuiderzee afsloot. De echte getijden van vijf havens langs de kust (Den Helder, Harlingen, IJmuiden, Hoek van Holland en Vlissingen) staan op onze pagina Maanfase en getijden.
Wie deze almanakken maakten
In Hoorn rekende de familie Van Nierop en Van Dam anderhalve eeuw lang de tafels voor almanakken uit. De schoenmaker en sterrenkundige Dirck Rembrantsz van Nierop begon daarmee in 1654. In 1709 kreeg Jan Albertsz van Dam octrooi op het uitrekenen van de getijden en van de op- en ondergang van de maan, en de familie Van Dam bleef dat werk doen tot Dirk Jansz van Dam in 1780 overleed. De houtsneden op deze pagina komen uit de almanak voor 1700 van Pieter Rembrantsz van Nierop. Het hele verhaal, met de strijd met Isaac Haringhuysen, staat op de pagina De almanakmakers van Hoorn.

Bronnen
- Almanak, na den nieuwen en ouden-stijl, op het jaar 1700, berekend door Pieter Rembrantsz van Nierop (Amsterdam, Gillis Joosten Zaagman), Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 141 E 18; scan op Wikimedia Commons. De Hoornse Almanak 2027 volgt de opbouw van deze almanak, en de houtsneden bij de maanden komen uit dit exemplaar. Publiek domein volgens Commons.
- Rijksoverheid, Wanneer zijn de officiële feestdagen in Nederland?. Feestdagen 2027, gelezen op 14 november 2026.
- Algemene termijnenwet, artikel 3 (wetten.overheid.nl). Welke dagen algemeen erkende feestdagen zijn.
- Rijksoverheid, overzicht schoolvakanties 2026–2027 en 2027–2028; regio’s schoolvakantie. Regio Noord, gelezen op 14 november 2026.
- Gemeente Hoorn, Markten in Hoorn. Weekmarkten en jaarmarkten, gelezen op 14 november 2026.
- Olfert Dapper, Gedenkwaerdig bedryf der Nederlandsche Oost-Indische maetschappye, op de kuste en in het keizerrijk van Taising of Sina (Amsterdam, Jacob van Meurs, 1670), blz. 499–500; scan op archive.org. De namen van de 24 zonnetermijnen (blz. 499) en het Chinese Nieuwjaar (blz. 500), op de scan nagelezen.
- Etymologiebank (Instituut voor de Nederlandse Taal): de lemma’s louwmaand, sprokkelmaand, lentemaand, gras, bloeien, juni, hooimaand, oogst, herfst, oktober, november en winter. Bron van de oude maandnamen, met daarin het Etymologisch woordenboek van het Nederlands (Philippa e.a.), De Vries (1971) en Franck en Van Wijk (1936). Gelezen op 14 november 2026.
- Kermis Hoorn (de organisatie), voorpagina, programma en bericht over het vuurwerk. De data van de kermis van 2027; voor het vuurwerk alleen de datum van 2026 (die van 2027 is nog niet bekend). Gelezen op 14 november 2026.
- Gemeente Hoorn, Kermis. De regel voor de data van de kermis, gelezen op 14 november 2026.
- Gemeente Hoorn, Intocht Sinterklaas. De intocht in de haven (2026), gelezen op 14 november 2026.
- Iournael ofte Beschrijvinghe van de wonderlijcke reyse, gedaen door Willem Cornelisz. Schouten van Hoorn (Hoorn, Isaac Willemsz voor Jan Jansz Deutel, 1648); scan van de John Carter Brown Library op archive.org. Kaap Hoorn (blz. 17), het vertrek (eerste bladzijde), de brand van het jacht Hoorn (blz. 14) en de thuiskomst (blz. 52), op de scan nagelezen.
- M. Rijks (red.), The Correspondence of Dirck Rembrantsz van Nierop (1610–1682), Huygens ING, Den Haag 2012 (pdf van de KNAW). De brieven van 1659, het octrooi van 1709 en de data van de familie Van Nierop en Van Dam; gedrukte bladzijden.
- Th. Velius, Chronyk van Hoorn (uitgave 1740), Bayerische Staatsbibliothek. Bossu in Hoorn, 12 oktober 1573 (blz. 400), op de scan nagelezen.
- Astronomy Engine (Don Cross), de rekenmotor. Zon, maan, schijngestalten, verduisteringen en jaargetijden, berekend voor Hoorn (52,64° N, 5,06° O).